tekengrootte: -+

 

Zoeken:

 
 

Wat vindt u ervan?

  • Mogen we u interviewen?
    Neem contact met ons op!
    Per e-mail: info@ruitenaa.nl
    Of telefonisch:
    050 - 3178500

Interview

Maatschap Hesse heeft natuurbeheer goed in de vingers

Oog hebben voor elkaars belangen is heel belangrijk

In het gehucht Harpel nabij Vlagtwedde is het gemengd bedrijf van vader Aike en zoon Gert Hesse gevestigd. Verspreid over het gebied vanaf Ter Apel tot en met Smeerling zijn zij actief in de EHS Westerwolde. Op de flanken van de Ruiten Aa grazen hun Charolais-koeien en verbouwen ze biologische granen conform de ecologische normen van Skal, op de oevers dragen ze zorg voor het maaiwerk. Nog niet eens zo lang geleden was reguliere akkerbouw de hoofdactiviteit van het bedrijf. In korte tijd zijn er dus maar liefst drie bedrijfsactiviteiten aan toegevoegd. Hoe is dat zo gekomen?

“Tot 2002 zaten we aan de Weenderstraat, een paar kilometer verderop, middenin de EHS”, vertelt vader Aike. “Jaren geleden zag ik al aankomen dat we op die plek geen kant meer op konden. Tja, en als je weet dat je uiteindelijk beter kunt vertrekken, investeer je niet meer. Toch heeft het nog vrij lang geduurd voor we het met DLG en andere partijen eens waren over bedrijfsverplaatsing. In 2001 was het dan eindelijk zover, toen konden we ons huidige bedrijf van Natuurmonumenten kopen.”

Geen beschrijving

Bedrijfsverplaatsing
Was het een vertrek met bloedend hart? “Uiteraard. Mijn opa had die boerderij ooit gekocht, dus de familie heeft er zeker honderd jaar gewoond. De ligging was schitterend, we liepen zo het bos in. Nu zitten we op de vlakte. Maar ja, hier hebben we ruimte om te groeien. Er zit bijvoorbeeld tien hectare meer grond bij. Niet alleen ik, maar ook mijn zoon moet er zijn inkomen uit kunnen halen.”

Goede kavelsituatie
“Oorspronkelijk was dit een varkenshouderij, met bovendien wat ligboxen voor koeien,” vertelt Gert. “Overname door een akkerbouwer lag dus niet direct voor de hand. Maar de varkensstallen hebben we in gebruik voor mestopslag en de schuur fungeert als machineberging. Het was vooral de kavelsituatie die dit bedrijf aantrekkelijk maakte. In het eerste jaar waren het nog achttien perceeltjes met sloten ertussen, maar wel aaneengesloten. Bij de herinrichting zijn die slootjes gedempt en is er één grote wijk gegraven.”

Vee in winter, akkers in zomer
Hoe zijn de koeien het bedrijf binnengekomen? “Dat was in eerste instantie omdat we die ligboxen hadden”, vertelt Aike. “Wij konden daar weinig mee, maar bij Natuurmonumenten waren ze juist op zoek naar ruimte voor  hun Lakenvelders. Die hebben hier toen twee winters op stal gestaan. Omdat we die ruimte toch hadden, besloten we zelf 25 vaarzen en een stier te kopen. Toch weer een extra inkomstenbron en een mooie afwisseling bovendien. ’s Winters hebben we het drukker met het vee en in de zomer met de gewassen. De veestapel is ondertussen gegroeid tot 200 stuks, groot en klein. Het zijn Charolais-koeien, echte ‘steppedieren’. Anders dan de Lakenvelders en Groninger Blaarkoppen van Natuurmonumenten zijn zij op hun best op grote natuurontwikkelingspercelen. Zo vullen de rassen elkaar mooi aan.”

Geen beschrijving

Partner van Natuurmonumenten
“De samenwerking met Natuurmonumenten is trouwens al in 1997 ontstaan, toen zij het eerste deel van het Ellersinghuizerveld aankochten. Tot de herinrichting hebben wij daar 35 hectare akkergrond van ze gepacht. Bij Smeerling hebben we ook nog grond van ze in pacht. Daar verbouwen we graan, maar waarschijnlijk wordt komende herfst al met de herinrichting begonnen, dus dan houdt dat weer op. Tijdens een herinrichting kunnen wij een tijdlang niks met de grond. De bouwvoor wordt afgegraven en het duurt een paar jaar voor de vegetatie op gang komt. In de beginperiode van de EHS kon nog gemakkelijk grond worden geruild met BBL, maar inmiddels is er natuurlijk niet zo veel meer over. Hier in het zuiden van Westerwolde is het grootste deel van de EHS gerealiseerd. Maar zoals wij een goede partner voor Natuurmonumenten willen zijn, doen zij hun best voor ons. Moeten we op de ene plek stoppen, dan bieden ze ons ergens anders weer grond aan.”

Maaien van beekdal
“Naast begrazing en akkerbouw, maaien we voor Natuurmonumenten de oevers van de Ruiten Aa”, zegt Gert. “Een deel van het maaisel is geschikt om te voeren. Zit er pitrus of Jacobskruiskruid in, dan voeren we het af, maken er compost van en strooien het weer uit. We zijn ons nu echt aan het specialiseren in het maaien van het beekdal. Niet veel boeren kunnen dat. De meeste loonwerkers hebben van die megagrote opraapwagens. Die zijn te zwaar voor dit kletsnatte terrein. Natuurmonumenten heeft juist het  liefst dat het in één streek klaar is. Vorig jaar huurden zij er nog een rupsmaaier voor, maar dat is duur. Speciaal voor dit doel hebben wij daarom een vrij lichte trekker met brede banden aangeschaft. Dan nog is het uitkijken, hoor. Je kunt zo maar wegglijden. Na de herinrichting is de waterstand omhoog gebracht en daarom moeten we opnieuw uitvinden waar we wel en niet kunnen komen. Daar waar het echt te nat is, wordt de rupsmaaier ingezet. Uiteraard hopen we dat er meer maaiwerk aan ons wordt uitbesteed.”

Biologisch en gangbaar
Waar is het bedrijf nog meer actief? Hesse senior: “In Roelage bij Ter Apel hebben we koeien lopen op een terrein van Staatsbosbeheer. Daarnaast nemen we als huurder van de Agrarische Natuurvereniging Oost-Groningen (ANOG) deel aan het begrazingsproject Breedwisch , ook van Staatsbosbeheer. Bij Jipsinghuizen, in Plaggenborg, hebben we particuliere grond van BBL aangekocht. Dat komt misschien volgend jaar al voor herinrichting in aanmerking. Het beheer ervan gaan we zelf doen; deels akkerbouw, deels begrazing. Verder oefenen we op de 45 hectare grond achter het bedrijf gangbare akkerbouw uit. Het verschilt per seizoen wat het beste uit kan, gangbare of biologische teelt. Dit jaar is de opbrengst op de biologische percelen  goed. Maar vorig jaar was het een stuk minder en dan kun je niet even met kunstmest bijsturen. De prijs voor biologisch graan ligt wel hoger. In het begin was dat het dubbele van de gewone graanprijs, nu krijgen we er een derde meer voor. De kosten van biologisch boeren zijn weliswaar lager, maar de opbrengsten ook. Het is elk jaar weer afwachten.”

Van natuurwinst geniet de boer net zo goed
Zo is het bedrijf van vader en zoon geleidelijk de veehouderij, het maaien van het beekdal en de biologische graanbouw ingerold. “Van het één kwam inderdaad het ander. En nogmaals, constructieve samenwerking met de natuurbeheerders is heel belangrijk. Onze doelen en die van hen vallen goed met elkaar te verbinden. Zolang je maar oog hebt voor elkaars belangen. Het is prachtig dat de EHS ons werk verschaft. Maar we vinden het ook belangrijk dat landbouwbedrijven rondom de EHS hun bedrijf zo normaal mogelijk kunnen blijven runnen. Dat de landbouw uit het gebied zelf weg is, is goed. De landbouwkundige situatie is er verre van ideaal met al die lastig te bewerken percelen.  Van de natuurwinst die daar hopelijk volop geboekt gaat worden, genieten wij als boeren net zo goed. Het kan er alleen maar mooier op worden.”

© 2007 - Projectgroep EHS Westerwolde
Laatste update: 04-08-2017

Contactgegevens

Tel.: 0592 - 365260

E-mail: info@prolander.nl